epiheirimatikotita.gr

Ο απολυτος κομβος για την επιχειρηματικοτητα !

Friday, Oct 20th

Last update:05:35:58 PM GMT

Marketing

E-mail Εκτύπωση PDF

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: «Η ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΟΥ MARKETING (ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ J.RIFKIN)

1. ΠΟΙΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ

2. ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ-ΤΜΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

3. ΠΗΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΓΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ-ΠΕΛΑΤΕΣ

4. ΤΟ ΜΕΙΓΜΑ MARKETING (MARKETING-MIX)

5. ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

6. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ-ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ (ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ)

7. ΑΣΚΗΣΗ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ MARKETING

8. Ο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΔΡΑΣΗΣ9. ΑΣΚΗΣΗ: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ.

10. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ MARKETING-ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ.

11. ΣΥΝΟΨΗ ΚΑΙ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

http://www.angelfire.com/psy/motivationtheory/page2.html



Αθήνα 2006
ΕΙΣΑΓΩΓΗ: «Η ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΟΥ MARKETING (ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ J.RIFKIN)

«Η μεταβολή στην έμφαση από την κατασκευή και πώληση προϊόντων στην εδραίωση και διατήρηση μακροχρόνιων εμπορικών σχέσεων φέρνει την προοπτική του μάρκετινγκ στην πρώτη γραμμή της εμπορικής ζωής. Η επιταγή της παραγωγής, που βασίλεψε ως υπέρτατη αρχή κατά τη βιομηχανική εποχή, αντιμετωπίζεται όλο και περισσότερο σαν μια υποστηρικτική του μάρκετινγκ λειτουργία. Όταν τα αγαθά γίνονται πλατφόρμες για το χειρισμό υπηρεσιών και οι υπηρεσίες μετατρέπονται στην ατμομηχανή που οδηγεί το παγκόσμιο εμπόριο, τότε είναι κρίσιμη η δημιουργία σχέσεων με τους τελικούς χρήστες. Στη νέα δικτυακή οικονομία, το μάρκετινγκ γίνεται το κεντρικό πλαίσιο και ο έλεγχος του πελάτη γίνεται ο στόχος της εμπορικής δραστηριότητας.

...Σήμερα καθώς παίρνει το προβάδισμα η προοπτική του marketing και η εμπορευματοποίηση των σχέσεων με τους καταναλωτές γίνεται η πεμπτουσία των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, ο έλεγχος του πελάτη γίνεται το ίδιο σημαντικός και επείγων, όπως και ο έλεγχος των εργατών όταν η κυρίαρχη προοπτική ήταν αυτή της κατασκευής των προϊόντων.

...Σήμερα, ο πελάτης στρατολογείται και ενσωματώνεται σε έναν πυκνό ιστό ατέρμονων εμπορικών σχέσεων και μπορεί να εξαρτηθεί ολοκληρωτικά από εμπορικές δυνάμεις που ελάχιστα κατανοεί και επί των οποίων δεν ασκεί κανέναν έλεγχο.

...Οι σύμβουλοι επιχειρήσεων αρχίζουν να παροτρύνουν τις επιχειρήσεις-πελάτες τους να ξοδεύουν λιγότερο χρόνο για την παραγωγή και περισσότερο για το marketing,αν θέλουν να αποκτήσουν μερίδιο αγοράς. Η έμφαση της επιχείρησης στην οικοδόμηση μιας μακρόχρονης σχέσης με τον πελάτη είναι πολύ πιο σημαντική για την επιτυχία της επιχείρησης από όσο ο πιο στενός αντικειμενικός σκοπός της πραγματοποίησης συνεχών πωλήσεων.

...Η ικανότητα κατασκευής κατά παραγγελία προϊόντων ανάλογα με τις ανάγκες και τις επιθυμίες του πελάτη παρέχει στις επιχειρήσεις ένα τεράστιο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Επειδή ακριβώς οι νέες εμπορικές διαδικασίες ξεκινούν από τον πελάτη και καταλήγουν στην παραγωγική διαδικασία, η δομή των σχέσεων ανάμεσα στην εταιρεία και τον πελάτη-η αγοραία λειτουργία- αποτελεί κρίσιμο παράγοντα. Καθορίζει τη φύση της παραγωγής. Ταυτόχρονα ο από κοινού σχεδιασμός των προϊόντων δημιουργεί μια σχέση ανάμεσα στην εταιρεία και τον τελικό χρήστη που μοιάζει περισσότερο με τη σχέση προμηθευτή-πελάτη παρά με σχέση πωλητή-αγοραστή. Εν ολίγοις, η εξειδικευμένη βάσει των αναγκών του πελάτη παραγωγή καταλήγει να θεωρείται περισσότερο ως μια σύμβαση παροχής υπηρεσιών.»

(Από το βιβλίο του Jeremy Rifkin: «Η Νέα Εποχή της Πρόσβασης», 2001, σελ:191-203)
1. ΠΟΙΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ

Κάθε προϊόν/ υπηρεσία ικανοποιεί μια ανάγκη και άρα η ένταση ή η αλλαγή της ανάγκης διαμορφώνει και επηρεάζει τη ζήτηση για το προϊόν/υπηρεσία.

Οι ανάγκες με τη σειρά τους επηρεάζονται από μια σειρά εξωτερικούς-για την επιχείρηση- παράγοντες όπως η γενικότερη οικονομική κατάσταση, το εισόδημα του καταναλωτή κλπ αλλά και από εσωτερικούς παράγοντες-που εξαρτώνται από

τον ίδιο τον επιχειρηματία- όπως η τιμή του προϊόντος, η διαφήμιση κλπ

Οι πιο συνηθισμένοι παράγοντες που επηρεάζουν τη ζήτηση είναι:

¨ Η τιμή του προϊόντος

¨ Το εισόδημα των καταναλωτών

¨ Η τιμή των υποκατάστατων και συμπληρωματικών προϊόντων

¨ Οι δαπάνες για τη διαφήμιση από επιχείρηση

¨ Οι προτιμήσεις των καταναλωτών

¨ Οι προσδοκίες των καταναλωτών για μεταβολή των τιμών και του εισοδήματος

¨ Ο πληθυσμός

¨ Το είδος του προϊόντος

2. ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ-ΤΜΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

Η τμηματοποίηση της αγοράς αποτελεί ένα σημαντικό στάδιο της έρευνας αγοράς, καθώς αφορά στη σύνθεση του τμήματος της αγοράς που αποτελούν τους

δυνητικούς μας πελάτες. Ως τμήμα της αγοράς ορίζουμε μια ομάδα ανθρώπων με παρόμοιες ανάγκες. Η τμηματοποίηση μπορεί να γίνει με βάση τα εξής κριτήρια:

1) Τα κοινωνικο-δημογραφικά στοιχεία: ηλικία, φύλο, οικογενειακή κατάσταση, μέγεθος οικογένειας, εισόδημα.

2) Τη γεωγραφική περιοχή.

3) Το κοινωνικο-οικονομικό status (πχ αν είναι εργάτης, επιστήμονας, ανώτερο διοικητικό στέλεχος, άνεργος κλπ)

4) Κοινωνικά-ψυχολογικά χαρακτηριστικά (πχ ανάγκη ταύτισης με συγκεκριμένο

life-style, επιθυμία για κοινωνική άνοδο)

5) Φιλοσοφία-στυλ- καταναλωτικής συμπεριφοράς (πχ επιλογή αγοράς με βάση το κόστος, το κοινωνικό γόητρο, τις σωστές προδιαγραφές κλπ)

6) Ρυθμός χρήσης του προϊόντος (πχ πολλή, λίγη, τακτική, σποραδική).


3. ΠΗΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΓΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ-ΠΕΛΑΤΕΣ

Η ικανότητα αναζήτησης και διαχείρισης της πληροφόρησης αποτελεί μια πολύ σημαντική δεξιότητα για έναν υποψήφιο επιχειρηματία. Η σκιαγράφηση του προφίλ του «τυπικού» πελάτη συνίσταται κυρίως στην αναγνώριση της ταυτότητάς του και στην κατανόηση των κινήτρων αγοράς, της τοποθεσίας και συχνότητας αγοράς.

Πληροφορίες μπορούμε να συλλέξουμε μέσω:

Ø της παρατήρησης των καταστημάτων ανταγωνιστών μας.

Ø της συζήτησης με αντίστοιχους επιχειρηματίες.

Ø της διεξαγωγής ποιοτικής ή ποσοτικής έρευνας αγοράς.

Ø της διερεύνησης των καταναλωτικών- αγοραστικών συνηθειών του δικού μας οικογενειακού-φιλικού περιβάλλοντος.

Ø της αναζήτησης έντυπου υλικού επικαιρότητας στο διαδίκτυο ή στον τύπο[1] (πχ δημοσιευμένες έρευνες για καταναλωτικές συνήθειες, τάσεις στην αγορά κλπ).

Ø Από τη στιγμή που ανοίξουμε την επιχείρηση και μετά[2] η πιο έγκυρη πηγή πληροφόρησης είναι οι ίδιοι μας οι πελάτες (ικανοποιημένοι και μη).

4. ΤΟ ΜΕΙΓΜΑ MARKETING (MARKETING-MIX)

Η οδός μέσα από την οποία η επιχείρηση επιτυγχάνει την ικανοποίηση των αναγκών και επιθυμιών της αγοράς στόχου, δηλαδή η μέθοδος με την οποία υλοποιούνται οι πωλήσεις τού προϊόντος στους καταναλωτές είναι ένα μείγμα τεχνικών ενεργειών και στοιχείων marketing, το "μείγμα marketing" ("marketing mix").

Το μείγμα marketing δεν είναι τίποτε άλλο από τον προσδιορισμό όλων των παραγόντων που επιδρούν ή επηρεάζουν την προώθηση των πωλήσεων της επιχείρησης.

Η εξέταση και αλληλοεξάρτηση των στοιχείων αυτών καταλήγει στην επιλογή του κατάλληλου μείγματος πού αντιστοιχεί στους στόχους της επιχείρησης.

Το πρόγραμμα marketing είναι η οργανωμένη έκφραση των επιλογών αυτών και ο συνδυασμός των στοιχείων μεταξύ τους.


Τα 4 αυτά στοιχεία είναι το προϊόν, η τιμή, η τοποθεσία και η προώθηση.

Στρατηγική (ολική προσφορά)

Πρόγραμμα (προσπάθειες marketing)

Προϊόν

Σχέδιο/ μεγέθη/ χρώμα

Υλικά

Προδιαγραφές

Ποιότητα

Συσκευασία

Εξυπηρέτηση μετά την πώληση

Τιμή

Λεπτομερείς τιμές για κάθε προϊόν

Όροι πληρωμής/ μέθοδοι

Δομή εκπτώσεων

Τιμές υπηρεσιών και ανταλλακτικών

Προώθηση

Διαφήμιση

Φυλλάδια/ προσπέκτους

Δώρα/ βοηθήματα πωλήσεων

Προσωπική πώληση

Δημόσιες σχέσεις

Εκθέσεις

Τόπος

Επιλογή πώλησης/ κατάστημα/ χοντρέμπορος

Ταχυδρομική παραγγελία/ τηλεφωνική παραγγελία

Μέθοδοι διανομής

Συχνότητα παράδοσης

Δεν υπάρχει μαγική συνταγή για να καθορίσουμε το συνδυασμό μάρκετινγκ

που θα έχουμε.

Η κατανόηση των βασικών στοιχείων του marketing mix, βοηθάει στη λήψη αποφάσεων ως προς το πού πρέπει να εστιάσουμε

τις προσπάθειες μας.

Ως προς το προϊόν:

Στόχος μας είναι ένα προϊόν που θα ανταποκρίνεται στη ζήτηση των πελατών.

Ποιο είναι το συγκριτικό πλεονέκτημα του προϊόντος μας σε σχέση με τους ανταγωνιστές μας; Τι παραπάνω ή διαφορετικό μπορείς να προσφέρεις στους

πελάτες σου; Ας μη ξεχνάμε ότι ένας βασικός λόγος που αγοράζουν οι άνθρωποι

δεν είναι μόνο η ικανοποίηση των υλικών αλλά και των ψυχολογικών τους αναγκών.

Τα συναισθήματα λοιπόν παίζουν ένα βασικό ρόλο στην απόφαση αγοράς.


Ως προς την τιμή:

Οι πελάτες δεν ενδιαφέρονται να μάθουν για το κόστος παραγωγής του προϊόντος

ή το ποσοστό κέρδους του επιχειρηματία…Εκείνο που τους ενδιαφέρει είναι αυτό

που οι ίδιοι εκτιμούν ως αξία του προϊόντος. Η χαμηλή τιμή δεν αποτελεί πάντα υποκινητικό παράγοντα, ιδιαίτερα σε είδη που αποτελούν σύμβολο κοινωνικο-οικονομικής θέσης-status- έχουν συχνά ακριβή τιμή.

Συχνά η χαμηλή τιμή λειτουργεί ως αποτρεπτικός παράγοντας και μπορεί να προκαλέσει αμφισβήτηση σχετικά με την ποιότητα του προϊόντος, δηλαδή

μπορεί να αποτελέσει τεκμήριο ποιότητας ειδικότερα σε προϊόντα για τα οποία

ο πελάτης δεν έχει πληροφορίες.

Η σχέση αξίας τιμής δεν είναι ίδια για όλους τους ανθρώπους.

Ως προς την τοποθεσία:

Οι ειδικοί του marketing μιλούν για τα τρία σημαντικά πλεονεκτήματα μιας

επιχείρησης: location location and location. Αυτό ίσως ακούγεται υπερβολικό, περιλαμβάνει όμως μια μεγάλη αλήθεια: η κατάλληλη τοποθεσία αποτελεί ένα σημαντικότατο πλεονέκτημα για την επιχείρηση.

Τρεις είναι οι δυνατότητες που πρέπει να διασφαλίζει η τοποθεσία της επιχείρησης:

1) προσβασιμότητα

2) ορατότητα

3) χώροι στάθμευσης

Ως προς την προώθηση:

Η προώθηση περιλαμβάνει τη διαφήμιση, τις δημόσιες σχέσεις και τις προωθητικές προσφορές, ωστόσο αν έχουμε ισορροπία στα τρία πρώτα στοιχεία μπορείς να ασχοληθείς με την επιλογή κατάλληλων μεθόδων προώθησης.


5. ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

Χρησιμοποιώντας τον παρακάτω πίνακα, βρίσκομαι το άμεσο συνολικό κόστος

κάθε προϊόντος ξεχωριστά.

Προϊόν:..................................Ποσότητα/μήνα:.............................................

Α' ύλες

Μονάδα μέτρησης

Απαιτούμενη ποσότητα

Κόστος ανά μονάδα μέτρησης (δρχ)

Σύνολο

1

2

3

4

5

6

Α. Σύνολο Α' υλών

Υλικά που χρησιμοποιούνται άμεσα στην παραγωγή (π.χ. νερό, ενέργεια κλπ)

1

2

3

4

5

6

Β. Σύνολο υλικών

Εργατικό δυναμικό, το οποίο απασχολείται στην παραγωγή μόνο του συγκεκριμένου προϊόντος

1

2

3

4

5

6

Γ. Σύνολο ανθρώπινου δυναμικού

Σύνολο άμεσου κόστους (Α+Β+Γ)

(επαναλαμβάνουμε για κάθε προϊόν ξεχωριστά)


1. Στην συνέχεια διαμορφώνουμε τον πίνακα συνολικού άμεσου κόστους

παραγωγής

Προϊόν

Μονάδες

% στο σύνολο της παραγωγής

Άμεσο συνολικό κόστος

% στο συνολικό άμεσο κόστος παραγωγής

1

2

3

4

5

6

Σύνολο

2. Το επόμενο βήμα είναι ο υπολογισμός του έμμεσου κόστους παραγωγής

το οποίο, σημειώνουμε ότι πρέπει να αναφέρεται στην ίδια χρονική περίοδο

για την οποία υπολογίσαμετοάμεσο κόστος παραγωγής (μήνας)

Κατηγορία κόστους

Σύνολο

Έμμεσα υλικά

Δαπάνες γραφείων και μη παραγωγικού ανθρώπινου δυναμικού

Ενοίκια

Μεταφορικά

Φως - νερό - τηλέφωνο

Δαπάνες προβολής και προώθησης

Άλλες δαπάνες

Σύνολο έμμεσου κόστους παραγωγής

3. Τώρα θα επιμερίσουμε το συνολικό έμμεσο κόστος παραγωγής

4. σε κάθε προϊόν ξεχωριστά, για να βρούμε το συνολικό κόστος παραγωγής

5. και το μέσο κόστος κάθε προϊόντος. Ο επιμερισμός μπορεί να γίνει είτε έχοντας

6. σαν βάση το ποσοστό συμμετοχής κάθε προϊόντος στο σύνολο της παραγωγής,

7. είτε το ποσοστό συμμετοχής του άμεσου κόστους παραγωγής κάθε προϊόντος στο συνολικό άμεσο κόστος παραγωγής.

Όταν έχουμε προϊόντα τα οποία, αν και συμμετέχουν με μικρό ποσοστό στην διαμόρφωση του συνολικού έμμεσου κόστους παραγωγής, εν τούτοις

καλύπτουν μεγάλο ποσοστό της συνολικής παραγωγής, σαν βάση επιμερισμού παίρνουμε την συμμετοχή στο σύνολο της παραγωγής και αυτό γιατί θεωρούμε

ότι λογικά αυτά -τα πολλά - προϊόντα, θα «τράβηξαν» επάνω τους μεγάλο μέρος των έμμεσων δαπανών, διαφορετικά συστήνεται σαν βάση επιμερισμού

να χρησιμοποιούμε το ποσοστό συμμετοχής στο συνολικό άμεσο κόστος παραγωγής.


Για τον επιμερισμό χρησιμοποιούμε τον παρακάτω πίνακα:

Προϊόν

Άμεσο συνολικό κόστος

% στο συνολικό άμεσο κόστος παραγωγής

Έμμεσες δαπάνες που αναλογούν

Συνολικό κόστος

Ποσότητα

Μέσο κόστος

1

2

3

Σύνολο

Η τιμολόγηση των προϊόντων/ υπηρεσιών

Για κάθε ένα από τα προϊόντα και υπηρεσίες που έχετε επιλέξει, πρέπει

να αναπτύξετε μια αντίστοιχη τιμολογιακή πολιτική η οποία με την σειρά της

πρέπει να στηρίζετε σε μια γενικότερη τιμολογιακή πολιτική,

η οποία ανταποκρίνεται στα χαρακτηριστικά της ομάδας στόχου και

τις ανάγκες απαιτήσεις της αγοράς.

Έχοντας πάντα σαν βάση το μέσο κόστος παραγωγής κάθε προϊόντος,

καθώς επίσης και τις τιμές ανάλογων προϊόντων που ήδη υπάρχουν στην αγορά,

παρακαλούμε παρουσιάστε στην συνέχεια την τιμολογιακή σας πολιτική

για κάθε ένα προϊόν ξεχωριστά!

Περιγραφή της τιμολογιακής πολιτικής αναλυτικά και ανά προϊόν

(συνεχίστε και σε άλλη σελίδα αν χρειαστεί)

 


Συγκεντρωτικός πίνακας τιμών προϊόντων / υπηρεσιών

Προϊόντα /Υπηρεσίες που θα προσφέρω

Ποίες θα είναι οι μηνιαίες ποσότητες;

Τιμή προϊόντος/ υπηρεσίας

Εκτιμώμενα έσοδα από την διάθεση του προϊόντος/ υπηρεσίας

1

2

3

4

5

6

7

8

Σύνολο

Η τιμολόγηση είναι μια απόφαση σχετικά με το marketing η οποία συνδυάζει την έρευνα αγοράς με την οικονομική ανάλυση. Τα αγαθά και οι υπηρεσίες πρέπει να τιμολογούνται με τρόπο που να επιτρέπει περιθώρια κέρδους, να τα κάνει ανταγωνιστικά απέναντι σε παρόμοιες επιχειρήσεις και να είναι αποδεκτός από τους πελάτες. Όλα αυτά δεν είναι εύκολο να συνδυαστούν στην πράξη και για αυτό και η τελική τιμολογιακή πολιτική αποτελεί μια σημαντική απόφαση για την επιχείρηση.

Η τιμολογιακή οροφή: (price ceiling): Είναι το μέγιστο που μπορεί να δεχτεί να

πληρώσει ένας πελάτης για ένα συγκεκριμένο προϊόν ή υπηρεσία.

Η ελάχιστη τιμή: (price floor): Είναι η τιμή κάτω από την οποία δεν μπορείς να πουλήσεις γιατί δεν έχεις το απαραίτητο κέρδος.

Οι επιτυχημένες επιχειρήσεις λειτουργούν ανάμεσα στην τιμολογιακή οροφή και

την ελάχιστη τιμή.

Στρατηγικές τιμολόγησης:

Ø Με βάση το κόστος παραγωγής (πχ πάνω από το κόστος)

Ø Με βάση τα δεδομένα της αγοράς (πχ αντίστοιχη με τις προσδοκίες του πελάτη)

Ø Με βάση τα δεδομένα του ανταγωνισμού (πχ πολύ υψηλή τιμή/επιθετική τακτική)

6. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ-ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ (ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ)

Οι ενέργειες προβολής και προώθησης στοχεύουν στο να δημιουργήσουν

μια συγκεκριμένη εικόνα για την επιχείρηση και τα προϊόντα της στα μάτια του καταναλωτή.

Εδώ για κάθε προϊόν ξεχωριστά, ή για ενότητες προϊόν, θα πρέπει να σχεδιάσετε, συγκεκριμένες ενέργειες, που θα έχουν να κάνουν αφενός μεν με τη γνωστοποίηση της ύπαρξης του προϊόντος/ υπηρεσίας στην αγορά που σας ενδιαφέρει, αφετέρου δε, να πείσουν τους καταναλωτές της αγοράς σας να καταναλώνουν τα προϊόντα σας.

Ενέργειες προβολής και προώθησης (Περιγραφή-Σκοπιμότητα)

Εδώ περιγράψτε αναλυτικά τις συγκεκριμένες ενέργειες προβολής και προώθησης που έχετε σχεδιάσει.

Μην ξεχάσετε επίσης να τεκμηριώσετε την σκοπιμότητα κάθε ενέργειας σε σχέση με το τμήμα της αγοράς που έχετε αποφασίσει να απευθυνθείτε!

 

 

 

 

 

 

 

(συνεχίστε και σε άλλη σελίδα αν χρειαστεί)


Ενέργειες προβολής και προώθησης- Συγκεντρωτικός πίνακας ενεργειών

Ενέργεια προβολής και προώθησης

Πότε;[3]

Γιατί;

Μονάδα μέτρησης

Ποσότητα

Κόστος ανά μονάδα

Συνολικό κόστος

1 (π.χ.) Έκδοση διαφημιστικού εντύπου

 

2

 

3

 

4

 

5

 

6

 

7

 

8

 

 

Σύνολο

 


7. ΆΣΚΗΣΗ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ MARKETING

Παρακάτω προτείνουμε μια εύκολη και απλή μεθοδολογία, για την ανάπτυξη προγραμμάτων μάρκετινγκ, έτσι μέσα σε μισή ώρα καλείστε – ακολουθώντας τις

οδηγίες – να αναπτύξετε διαφορετικά προγράμματα marketing που θα απευθύνονται στα διάφορα τμήμα αγοράς που έχετε επιλέξει.


Φύλο ανάπτυξης προγράμματος μάρκετινγκ

Τμήμα αγοράς

1

2

3

4

5

Ανάγκες του τμήματος αγοράς

Κέντρα επιρροής του τμήματος αγοράς

Πλεονεκτήματα του ανταγωνισμού

Δικά μας πλεονεκτήματα

Στόχοι πωλήσεων

Στρατηγικές (μείγμα μάρκετινγκ)

Προϊόν

Τιμή

Προβολή και προώθηση

Τόπος


1. Τμήματα αγοράς: Σε κάθε στήλη (1-5), γίνεται συνοπτική περιγραφή του κάθε

τμήματος αγοράς. Τα τμήματα, μπορούν να ομαδοποιηθούν ανά κλάδο, ηλικία,

μέγεθος, κοινωνικά χαρακτηριστικά, ή με όποιο άλλο κριτήριο θεωρούμε

σκόπιμο.

2. Ανάγκες του τμήματος αγοράς. Σε κάθε στήλη (1-5), γίνεται συνοπτική

περιγραφή των ειδικών αναγκών κάθε ενός τμήματος αγοράς, που έχει

περιγραφεί στην προηγούμενη στήλη, και συγκεκριμένα, ποιες είναι

οι ανάγκες κάθε τμήματος που είναι μοναδικές και ξεχωριστές σε κάθε ένα.

3. Κέντρα επιρροής. Για κάθε τμήμα αγοράς, γίνεται αναφορά, των ανθρώπων, οργανώσεων, νομικών ή κυβερνητικών κανονισμών και νόμων, μέσων ενημέρωσης κλπ, που επηρεάζουν την αγοραστική συμπεριφορά, καθώς

επίσης και την αντίληψη του για τα προϊόντα/ υπηρεσίες

4. Πλεονεκτήματα του ανταγωνισμού. Καταγράφονται τα πλεονεκτήματα

των κύριων ανταγωνιστών, έτσι όπως αυτά εμφανίζονται να ικανοποιούν τις

ανάγκες κάθε τμήματος αγοράς

5. Δικά μας πλεονεκτήματα.Καταγράφονται τα πλεονεκτήματα της επιχείρησης σας, αναφορικά με κάθε τμήμα αγοράς

6. Στόχοι πωλήσεων. Καθορισμός στόχων πωλήσεων (μηνιαίες, τετραμηνιαίες,

ετήσιες κλπ) για κάθε τμήμα αγοράς. Αυτό μπορεί να στηριχθεί, είτε σε

προηγούμενες πωλήσεις, αλλά ακόμα και σε πληροφορίες για τις πωλήσεις

άλλων ανάλογων προϊόντων. Οι επιμέρους στόχοι πωλήσεων, αθροίζονται σε

ένα συνολικό στόχο πωλήσεων.

Στρατηγικές(Mix Marketing): Για κάθε τμήμα αγοράς, καταγράφονται διαφορετικές στρατηγικές που θα ακολουθηθούν για την επίτευξη του στόχου πωλήσεων.

Μερικές στρατηγικές μπορούν να εφαρμοσθούν σε περισσότερα ή και σε όλα τα τμήματα αγοράς, ενώ άλλες σε ένα από αυτά.


8. Ο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΔΡΑΣΗΣ

Τον προγραμματισμό τον αντιλαμβανόμαστε σαν την πνευματική διαδικασία, της

εκ’ των προτέρων, σύλληψης των μελλοντικών γεγονότων και ενεργειών, η οποία προσανατολίζεται σε αντικειμενικούς σκοπούς- οι οποίοι είναι το τέρμα προς το οποίο στοχεύει η επιχειρηματική δραστηριότητα και αντιπροσωπεύουν, όχι μόνο το ακραίο σημείο του σχεδιασμού, αλλά και τον σκοπό προς τον οποίο στοχεύουν το σύνολο των λειτουργιών της, αναπτύσσει εναλλακτικές λύσεις, τρόπους και μέσα για την επίτευξη αυτών των σκοπών, επιλέγει και αποφασίζει για τους πλέον συμφέροντες τρόπους και τέλος υλοποιεί και ελέγχει, αυτά τα οποία έχουν αποφασιστεί.

Ο προγραμματισμός, έχει τέσσερις σημαντικούς στόχους:

1) να αντισταθμίσει την αβεβαιότητα και την αλλαγή

2) να συγκεντρώσει την προσοχή στους αντικειμενικούς στόχους της επιχείρησης

3) να επιτύχει την οικονομική λειτουργία και

4) να διευκολύνει τον έλεγχο και τον συντονισμό των διαφορετικών δραστηριοτήτων μέσα στην επιχείρηση.

Η διαδικασία του προγραμματισμού μπορεί να συνοψιστεί σε πέντε στάδια, κάθε ένα από το οποία απαντά σε διαφορετική ερώτηση, ενώ σε κάθε στάδιο μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε διαφορετικά εργαλεία τα οποία ήδη έχουμε παρουσιάσει σε προηγούμενες ενότητες έτσι όπως βλέπουμε στον επόμενο πίνακα:

Ερώτηση

Απάντηση

Εργαλείο

Που είμαστε τώρα;

È

Εσωτερική αξιολόγηση, έρευνα και ανάλυση αγοράς

swot analysis,

έρευνα και ανάλυση αγοράς

ανάλυση προϊόντων

τμηματοποίηση αγοράς

ανάλυση ανταγωνισμού

Που θέλουμε να πάμε;

È

Επιλογή τμημάτων αγοράς, στόχοι πωλήσεων, οικονομικοί στόχοι

λήψη αποφάσεων

επιλογή τμημάτων αγοράς

καθορισμός παραγωγικών στόχων (πόσα προϊόντα ή υπηρεσίες)

καθορισμός οικονομικών στόχων (ποιο θα είναι το επιδιωκόμενο κέρδος;, ο κύκλος εργασιών;)

Πως θα φτάσουμε εκεί;

È

Πολιτικές και στρατηγικές μάρκετινγκ

πολιτική προϊόντος

τιμολογιακή πολιτική

πολιτική προώθησης και προβολής

επιλογή τόπου εγκατάστασης

Πως το θέτουμε σε εφαρμογή;

È

Πρόγραμμα δράσης

λειτουργικά προγράμματα

προγράμματα οργάνωσης και διαχείρισης

Πως ελέγχουμε την υλοποίηση των στόχων;

Εσωτερικό σύστημα ελέγχου


Τα σχέδια δράσης συνήθως έχουν να κάνουν με τα παρακάτω:

Σχέδια

Περιεχόμενο

Σχέδια για την ανάπτυξη των

προϊόντων και υπηρεσιών…

…στα οποία γίνεται

αναλυτική

περιγραφή των

προτεινόμενων

προϊόντων και

υπηρεσιών τις

οποίες θα

προσφέρει η

επιχείρηση, και τα

οποία μας

βοηθούν να

αναπτύξουμε…

σχέδια για την ανάπτυξη της

οργάνωσης της επιχείρησης…

…στα οποίο

γίνονται προτάσεις

τόσο για την

προτεινόμενη

νομική μορφή, όσο

και για την

οργάνωση

(οργανόγραμμα)

της επιχείρησης

και τα οποία

υποστηρίζονται

από…

Σχέδια δράσης

προγράμματα που

εξυπηρετούν τους

αντικειμενικούς

στόχους της

επιχείρησης

â

…σχέδια για την ανάπτυξη των διαδικασιών λειτουργίας της επιχείρησης…

…στα οποία

γίνονται προτάσεις

για το σύστημα

εσωτερικής

επικοινωνίας,

όπως και…

…σχέδια για την ανάπτυξη της υποδομής σε στελεχιακό δυναμικό και εξοπλισμό…

…με τα οποία

συγκεκριμενοποιώ

ύμε τους

απαραίτητους

υλικούς και άλλους

πόρους που μας

είναι χρήσιμοι,

όπως και…

…σχέδια για την διαχείριση των οικονομικών πόρων της επιχείρησης…

…τα οποία

στηρίζονται από

όλα τα παραπάνω

και

υποστηρίζ

ονται από..

…σχέδια για τις διαδικασίες ελέγχου…

…με τα οποία

παρέχονται

κριτήρια ελέγχου

της

αποτελεσματικότη

τας


9. ΑΣΚΗΣΗ: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ.

Έχοντας υπόψη, όλα όσα έχουμε συζητήσει μέχρι τώρα και ιδιαίτερα τις συζητήσεις για την ανάπτυξη του προγράμματος μάρκετινγκ, καθώς επίσης και το πρόγραμμα μάρκετινγκ που κάθε ομάδα έχει καταρτίσει θα προχωρήσουμε στην ενδεχόμενη βελτιστοποίηση του και στον προγραμματισμό.

Συγκεκριμένα, θα πρέπει να ορίσουμε όσο το δυνατόν πιο συγκεκριμένα τους στόχους μας, αν είναι δυνατόν να τους εκφράσουμε και ποσοτικά, καθώς επίσης και τους απαραίτητους πόρους (υλικούς και ανθρώπινους) και χρόνους για την υλοποίηση τους. Ιδιαίτερη σημασία θα πρέπει να δώσουμε στο σύστημα ελέγχου το οποίο θα αναπτύξουμε.

Στην συνέχεια, κάθε ομάδα θα παρουσιάσει την εργασία της στην τάξη, η οποία και θα συζητηθεί.





10. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ MARKETING-ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ.

Η εικόνα της επιχείρησης έχει άμεση σχέση με το είδος του πελάτη στο οποίο απευθυνόμαστε. Το όνομα-και η εμπορική επωνυμία-της επιχείρησης θα πρέπει να δίνουν μια ιδέα για το τι προσφέρουμε.

Μπορούμε να κάνουμε μια μικρή έρευνα πριν την απόφαση του τελικού ονόματος και να δούμε την απήχηση που έχει η ιδέα μας.

Είναι σημαντικό να καθορίσουμε τι είμαστε και τι προσφέρουμε για να μπορέσουμε έτσι, να χτίσουμε την εικόνα της επιχείρησής μας.

Ανάλογα που θέλουμε να δώσουμε βαρύτητα μπορούμε να επιλέξουμε όνομα που να παραπέμπει:

- στην ποιότητα του προϊόντος υπηρεσίας

- στην χαμηλή τιμή

- στην καλή εξυπηρέτηση

- στο γόητρο ή την αποκλειστικότητα

Η Διαφήμιση είναι ο τρόπος με τον οποίο οι δυνητικοί πελάτες πληροφορούνται για την ύπαρξη της επιχείρησής μας και τα προϊόντα υπηρεσίες που προσφέρουμε. Υπάρχουν πολλοί τρόποι διαφήμισης, όπως:

Ø Το προωθητικό υλικό (φυλλάδια, ιστοσελίδες, επαγγελματικές κάρτες κλπ) θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν καλύτερο γίνεται με βάση πάντα τις οικονομικές δυνατότητες της επιχείρησής μας. Αν δεν υπάρχει μεγάλη οικονομική δυνατότητα, η επιλογή της απλής αλλά καλαίσθητης λύσης είναι το καλύτερο, για αυτό καλό είναι να αναζητήσουμε και να δούμε έτοιμο υλικό πριν την τελική μας επιλογή.

Ø Η απευθείας αλληλογραφία (Direct mail). Αποτελεί μια ευρύτατα διαδεδομένη μέθοδο διαφήμισης που όσο και αν μας φαίνεται «κουραστική» μπορεί να αποβεί αποτελεσματική, ειδικά αν το ποσοστό ανταπόκρισης είναι πάνω από 3-4%.Η αλληλογραφία μπορεί να είναι και μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αν και στην Ελλάδα αυτός ο τρόπος δεν έχει την ίδια ανταπόκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες που έχουν εντάξει σε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό το e-mail και τις αγορές από το διαδίκτυο στην κουλτούρα τους. Δυο πράγματα είναι πολύ σημαντικά όταν χρησιμοποιούμε αυτόν τον τρόπο προβολής δηλαδή την καμπάνια απευθείας αλληλογραφίας;

1) Να στέλνουμε γράμματα στη συγκεκριμένη αγορά-στόχο μας.

2) Να έχουμε φτιάξει μια ακριβή λίστα με σωστά τα ονόματα των παραληπτών και να μην απευθύνουμε πχ το «κύριε» γιατί είναι σίγουρο ότι ένα τέτοιο γράμμα θα πεταχτεί όταν πέσει στα χέρια μιας γυναίκας!

Ø Οι αφίσες οι οποίες είναι αποτελεσματικές όταν πρόκειται για συγκεκριμένα γεγονότα

Ø Τα σλόγκαν πώλησης βοηθούν στην μεταβίβαση του μηνύματος και μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη διαφήμιση, στις επαγγελματικές κάρτες, στα φυλλάδια.

Ø Οι πινακίδες πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο επαγγελματικές όπως να έχουν καλό φωτισμό, να είναι καλαίσθητες, καθαρές και να περιέχουν το λογότυπο. Επίσης μπορούν συγχρόνως να κατευθύνουν τον πελάτη και να είναι και διαφημιστικές. Το μέρος που θα τοποθετηθούν έχει μεγάλη σημασία.

Ø Η συσκευασία του προϊόντος, έχει αποδειχτεί ότι επιδρά ιδιαίτερα στην ψυχολογία του καταναλωτή αλλά αποτελεί συγχρόνως και ένα μέσο διαφήμισης και πληροφόρησης για τα στοιχεία του καταστήματος μας. Είναι γνωστό ότι «η καλή συσκευασία πουλάει» ειδικότερα στην περίπτωση της τσάντας που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ξανά είναι πολύ χρήσιμες ως μέσο προώθησης των προϊόντων μας.

Ø Οι λογότυποι-μάρκες πρέπει να συνδέονται οπωσδήποτε με την εικόνα της επιχείρησης και σίγουρα χρειάζεται να δημιουργηθούν με τη βοήθεια ειδικών για να μπορούν να έχουν μακροπρόθεσμα αναγνωρισιμότητα από τους πελάτες, Καλό είναι εφόσον υπάρξουν, να χρησιμοποιηθούν παντού, όπως στη συσκευασία, τις κάρτες, τις διαφημίσεις, τα φυλλάδια, την ιστοσελίδα ακόμη και τα mail ή επιστολόχαρτα.

Ø Η διανομή φυλλαδίων που αποτελεί προσφιλή μέθοδο των επιχειρήσεων μαζικής εστίασης και υπάρχουν ειδικές εταιρείες που μπορούν να αναλάβουν αυτήν τη διαδικασία με εγγύηση και αξιοπιστία.

Ø Αγορά διαφημιστικού χώρου σε ιστοσελίδα. Η διαφήμιση στο Διαδίκτυο απευθύνεται σε συγκεκριμένο κοινό αλλά έχει το πλεονέκτημα ότι μπορεί να προσεγγίσει καταναλωτές που εμείς δεν έχουμε ορίσει ως αγορά- στόχο. Η αγορά μια διαφήμισης με σημαιάκι (banner) είναι το πιο αποτελεσματικό είδος διαφήμισης στο Internet αλλά και το πιο ακριβό.

Ø Οι κατάλογοι. Οι οδηγοί είναι καλοί όταν έχουμε ως στόχο τη διαφήμιση σε μια συγκεκριμένη περιοχή ή τομέα. Οι οδηγοί καθώς τυπώνονται συνήθως μια φορά το χρόνο είναι καλό να αρχειοθετούνται σαν υλικό αναφοράς.

Ø Οι εφημερίδες. Οι οποίες είναι πολύ αποτελεσματικές ειδικότερα όταν πρόκειται για εφημερίδες εθνικής εμβέλειας μπορούν να μας δώσουν πρόσβαση σε μεγάλο κοινό. Αυτού του είδους η διαφήμιση αποδίδει καλύτερα όταν χρησιμοποιείται για γεγονότα σε συγκεκριμένο χρόνο όπως πχ οι εκπτώσεις ή όταν ανακοινώνουμε νέα προϊόντα. Το κόστος σε αυτές τις εφημερίδες είναι πιο υψηλό από ότι το κόστος σε τοπικές περιφερειακές εφημερίδες που δίνουν πρόσβαση σε συγκεκριμένες περιοχές.

Ø Οι επαγγελματικές εκδόσεις. Πρόκειται για μέσο με το οποίο οι προμηθευτές μπορούν να διαφημιστούν σε συγκεκριμένο κοινό και καθώς περιέχουν άρθρα καλό είναι και αυτές να αρχειοθετούνται σαν υλικό αναφοράς.

Ø Περιοδικά. Αυτά μπορεί να είναι εθνικής εμβέλειας ή ειδικού ενδιαφέροντος και έχουν μεγάλο αναγνωστικό κοινό.

Ø Τηλεόραση. Παρόλο που το κόστος της διαφήμισης για τις ώρες αιχμής στην τηλεόραση εθνικής εμβέλειας είναι απαγορευτικό για τις περισσότερες επιχειρήσεις, υπάρχουν και τα τοπικά τηλεοπτικά κανάλια που δουλεύουν συχνά με τις τοπικές επιχειρήσεις. Οι τηλεοπτικές διαφημίσεις είναι πιο αποτελεσματικές όταν παίζονται σε κύματα πχ τρεις φορές σε ένα απόγευμα παρά μια φορά σε τρία απογεύματα. Εκτός από την άμεση υπάρχει και η έμμεση τηλεοπτική διαφήμιση ή παρουσίαση ορισμένων επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών σε τηλεοπτικά μαγκαζίνο –πχ προγράμματα γυμναστικής, σχολές χορού, εναλλακτικές θεραπείες, βιολογικά προϊόντα κλπ- που εκεί βέβαια βοηθούν ενέργειες δικτύωσης εκ μέρους του επιχειρηματία.

Ø Το ραδιόφωνο. Η διαφήμιση στο ραδιόφωνο είναι πολύ αποτελεσματική, όμως για να βεβαιωθούμε ότι τα spot μας φτάνουν στους σωστούς ανθρώπους ειναι καλό να συνεργαστούμε με μια διαφημιστική εταιρεία.

Ø Εταιρικά οχήματα. Ένα εταιρικό αυτοκίνητο ή φορτηγό είναι μια σημαντική κινητή διαφήμιση που πρέπει να φροντίσουμε να έχει συνοχή με το υπόλοιπο διαφημιστικό υλικό (σλόγκαν, λογότυπος κλπ). Επίσης, πρέπει να φροντίσουμε για την εικόνα και τη συμπεριφορά των οδηγών μας.

Ø Λεωφορεία, τρένο και μετρό. Tα λεωφορεία, τα τρένα και το μετρό προσφέρουν ευκαιρίες διαφήμισης, όπως και οι σταθμοί τους. Οι τιμές κυμαίνονται, ωστόσο τα δημοτικά λεωφορεία συχνά προσφέρουν καλές τιμές για τις τοπικές επιχειρήσεις.

Ø Συνδιαφήμιση. Η συνδιαφήμιση είναι ένας τρόπος διαφήμισης με χαμηλότερο κόστος και είναι αποτελεσματική όταν πρόκειται για επιχειρήσεις που βρίσκονται στην ίδια περιοχή ή στο ίδιο κέντρο.

ΜΙΚΡΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΓΙΑ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ø Ο προϋπολογισμός που έχουμε για τη διαφήμιση θα πρέπει να είναι μέρος του προϋπολογισμού που έχουμε για το marketing, για αυτό είναι καλό να αποφύγουμε «λάθη» στη διαφήμιση και ακολουθώντας τον προϋπολογισμό μας να αγοράσουμε την καλύτερη δυνατή διαφήμιση στο πλαίσιο του.

Ø Ας μην υπολογίζουμε μόνο το μέγεθος αλλά και το είδους του καταναλωτικού κοινού που απευθυνόμαστε. Επίσης, χρειάζεται να κυκλοφορήσουμε τη διαφήμιση πολλές φορές.

Ø Η επικεφαλίδα της διαφήμισης, είναι αυτή που τραβάει τη μεγαλύτερη προσοχή.

Ø Χρειάζεται να χρησιμοποιούμε την ιστοσελίδα μας σαν μέρος του συνολικού σχεδίου marketing και διαφήμισης.

Ø Ας κάνουμε το μήνυμα του marketing σχετικά απλό, ώστε να μπορούν να το κατανοήσουν όσο το δυνατότερο περισσότεροι άνθρωποι.

Ø Έχε πάντα επαγγελματικές κάρτες μαζί σου, φυλλάδια και άλλο υλικό στο αυτοκίνητο.

Ø Πρόσφερε εκπτωτικά κουπόνια που να αξίζουν τον κόπο ή δωρεάν υπηρεσίες για μια επίσκεψη, να σε γνωρίσουν οι πελάτες

Ø Φτιάξε δωράκια. Μπλοκάκια σημειώσεων, στυλό, κούπες για καφέ, αναπτήρες κλπ ώστε οι πελάτες να βλέπουν το όνομά σου.

Ø Δωρεάν δείγματα. Οι εταιρείες καλλυντικών και τροφίμων το κάνουν ήδη με επιτυχία αυτό.


11. ΣΥΝΟΨΗ ΚΑΙ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ

Σημαντικά σημεία της ημέρας:

Παρατηρήσεις και ερωτήσεις που θέλω να κάνω:

Θετικά σημεία:

Αρνητικά σημεία:

(εάν χρειαστεί μπορείτε να χρησιμοποιήσετε και άλλη σελίδα)


12. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

- Κατσαλής Αντώνης: «Αποτελεσματική Διοίκηση», Σκέψεις και Συμβουλές, Αθήνα, 2004 (2η έκδοση) εκδόσεις Κλειδάριθμος.

-Λαμπρόπουλος Παναγιώτης: «Επιχειρηματικό Σχέδιο για την ίδρυση και ανάπτυξη επιχείρησης» Οδηγός για Συμβούλους Επιχειρηματικότητας, ΚΕΘΙ, 2003

-Νίκου Θανάσης: «Ποιοτική Εξυπηρέτηση πελατών Super-Market», Εγχειρίδιο-Εκπαιδευτικές σημειώσεις, 2005, Β. Γκιούρδας Εκδοτική.

- Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών: «Οδηγός Ίδρυσης Οργάνωσης και Λειτουργίας Μικρών Επιχειρήσεων», Αθήνα, 2005, ΑΣΟΕΕ.

-Rifkin Jeremy: «Η Νέα Εποχή της Πρόσβασης» Αθήνα, 2001, εκδόσεις Λιβάνη.

- Σκουλάς Νίκος: «Το εγχειρίδιο του μικρού και μεσαίου επιχειρηματία», Πρακτικός οδηγός για μια μικρή και μεσαία επιχείρηση, Αθήνα, 2002, εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα.

 


[1] Βεβαίως εδώ θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί ως προς την επιλογή-αξιολόγηση της εγκυρότητας της πληροφορίας.

[2] Ούτως ή άλλως η έρευνα αγοράς είναι μια συνεχής διαδικασία για μια επιχείρηση και ένα από τα βασικότερα εργαλεία του επιχειρηματία

[3] π.χ. σε τόσους μήνες μετά την έναρξη λειτουργίας της επένδυσης